เบื้องหลังคนกลัวนั่งแถวหน้าที่อธิบายด้วยหลักวิทยาศาสตร์

ออฟฟิศ 0.4 เชื่อว่าเวลาเราเข้างานสัมมนา หลายคนคงเคยเจอ “ปรากฏการณ์เก้าอี้แถวหน้าว่าง” ในขณะที่แถวหลังกลับเต็มจนล้น 

แม้เรื่องนี้จะเป็นภาพที่เราเห็นจนชินตา แต่รู้หรือไม่ว่า..ในมุมจิตวิทยาก็มีความน่าจะเป็นของสัญชาตญาณมนุษย์ที่ได้ถูกอธิบายไว้ได้น่าคิดตามเหมือนกัน 

ต้องเข้าใจก่อนว่า มนุษย์เรามีสัญชาตญาณในการประเมินความปลอดภัยตลอดเวลา ซึ่งการนั่งหรือยืนอยู่ริมห้อง หรือด้านหลังห้องจะช่วยให้เราสามารถมองเห็นภาพรวมของสถานการณ์ได้ดีกว่า ส่วนการนั่งหน้าห้องในมุมจิตวิทยา คือ การรู้สึกไม่ปลอดภัยจากการนั่งหันหลังให้คนแปลกหน้าจำนวนมาก ทำให้แถวหลังที่อยู่ใกล้ประตูทางออกของห้องจึงเป็นพื้นที่ที่หลายคนชอบเข้าไปจับจ้องมากกว่าการเลือกที่นั่งข้างหน้าห้องนั่นเอง 

ส่วนอีกเหตุผลนึงถูกอ้างอิงมาจากปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “Spotlight Effect” หรือแนวโน้มที่คนเรามักคิดว่าคนอื่นกำลังจับจ้องและให้ความสนใจพฤติกรรมของเราอยู่ สิ่งนี้แหละที่ส่งผลต่อการตัดสินใจไม่นั่งหน้าห้อง เพราะเราจะรู้สึกอึดอัดจากสายตาของวิทยากรที่ใกล้เรามากเกินไป จนอาจเพิ่มระดับความตึงเครียดและความตื่นตัวอยู่ตลอดเวลา

นอกเหนือจากนี้ ก็ยังมีเรื่องระยะห่างของผู้พูดกับผู้ฟังที่ส่งผลต่อความปลอดภัยทางความรู้สึกด้วยเหมือนกัน ซึ่งคุณ Edward T. Hall นักมานุษยวิทยาได้อธิบายเรื่องนี้ เขาใช้คำศัพท์เรียกว่า “Proxemics” หรือการใช้พื้นที่เพื่อการสื่อสาร 

เขาอธิบายว่า มนุษย์โดยธรรมชาตินั้นมักมีพื้นที่ส่วนตัว การนั่งหน้าห้องควรทิ้งระยะห่างระหว่างเรากับผู้พูดเหลือเพียง 1.2 – 3.6 เมตร กำลังดี แต่ถ้าล้ำเข้าไปมากกว่านั้นอาจทำให้คนฟังรู้สึกอึดอัดได้  ส่วนระยะที่เหมาะสมที่คนส่วนใหญ่สบายใจ คือระยะ 3.6 เมตรขึ้นไป ซึ่งเรามักจะเจอได้ตาม Public Space 

ทั้งหมดนี้ คือ เหตุผลของการอธิบายในเชิงจิตวิทยาว่าทำไมคนส่วนใหญ่ไม่ชอบนั่งหน้าห้องกัน ไม่รู้ว่าเหตุผลเหล่านี้พอจะถูกใจคนชอบนั่งกลางและหลังห้องไหม หรือจริงๆ แล้วชอบนั่งหน้าห้องอยู่แล้ว แต่กลัวถูกถามมากเป็นพิเศษ แต่ไม่รู้จะตอบอะไรดีเท่านั้นเอง 

แล้วตัวคุณเองเป็น “ทีมหน้าห้อง”หรือ “ทีมหลังห้อง” ก็มาแชร์ความรู้สึกกันได้นะ

อ้างอิง:

– Edi & Krisna (2024), “Reasons Why Students Prefer to Sit in the Back Row of the Class” 

– Gilovich, T., Medvec, V. H., & Savitsky, K. (2000). “The spotlight effect in social judgment: An egocentric bias in estimates of the salience of one’s own actions and appearance.” Journal of Personality and Social Psychology.

– The Hidden Dimension by Edward T. Hall